Σήμερα, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστευτικών Πουλιών, η Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας της Θράκης ανακοινώνει την έναρξη του διεθνούς προγράμματος LIFE EV Safe Return, που συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ενώνει 15 οργανισμούς και φορείς από την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική για την προστασία του απειλούμενου Ασπροπάρη. Tο πρόγραμμα ενώνει τις δυνάμεις της διεθνούς κοινότητας με στόχο την ανάκαμψη του πληθυσμού του Ασπροπάρη μέσα από την ενίσχυση των δράσεων προστασίας στις περιοχές αναπαραγωγής του, κατά μήκος των μεταναστευτικών του διαδρομών και στους τόπους διαχείμασής του στην Αφρική.

Ένα ταξίδι άνω των 5.000 χιλιομέτρων γεμάτο κινδύνους

Κάθε φθινόπωρο, οι Ασπροπάρηδες φεύγουν από τα Βαλκάνια και διανύουν περισσότερα από 5.000 χιλιόμετρα, προκειμένου να φτάσουν στις περιοχές διαχείμασής τους στην Αφρική. Στη διαδρομή τους αντιμετωπίζουν σοβαρές απειλές, όπως δηλητηριασμένα δολώματα, λαθροθηρία, ηλεκτροπληξία από μη ασφαλείς πυλώνες και παράνομη θανάτωση λόγω παραδοσιακών πεποιθήσεων.

Ένα είδος-ομπρέλα για την προστασία των μεταναστευτικών διαδρομών

Η προστασία του είδους σε ολόκληρη τη μεταναστευτική του διαδρομή είναι καθοριστική, καθώς τα μέτρα που λαμβάνονται για τον Ασπροπάρη μπορούν να ωφελήσουν και άλλα μεταναστευτικά πουλιά που αντιμετωπίζουν παρόμοιους κινδύνους.

Μόλις 50 ζευγάρια απομένουν στα Βαλκάνια

Σήμερα, στη Βουλγαρία, την Ελλάδα, τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία απομένουν συνολικά περίπου 50 αναπαραγωγικά ζευγάρια. Έπειτα από περισσότερες από τρεις δεκαετίες πληθυσμιακής μείωσης, τα τελευταία χρόνια καταγράφονται ενδείξεις σταθεροποίησης του βαλκανικού πληθυσμού, ενώ στη Βουλγαρία έχει αρχίσει να παρατηρείται αύξηση των αριθμών. Η θετική αυτή εξέλιξη είναι αποτέλεσμα της διαρκούς συνεργασίας μεταξύ οργανώσεων προστασίας της φύσης, θεσμικών φορέων και τοπικών κοινωνιών.

Το πρόγραμμα LIFE EV Safe Return έως το 2031

Το LIFE EV Safe Return, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2031, θα αξιοποιήσει επιτυχημένα μέτρα προστασίας που έχουν ήδη εφαρμοστεί, θα επεκτείνει τη γεωγραφική εμβέλεια των παρεμβάσεων και θα εισαγάγει καινοτόμες προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση των απειλών που αντιμετωπίζει το είδος. Το πρόγραμμα συνεχίζει την προσπάθεια του έργου Egyptian Vulture New LIFE, το οποίο τιμήθηκε με το βραβείο LIFE Citizens’ Prize στα LIFE Awards 2026.

Το πρόγραμμα θα επικεντρωθεί στην πρόληψη της δηλητηρίασης της άγριας πανίδας, στη μείωση του κινδύνου ηλεκτροπληξίας, στην αντιμετώπιση της λαθροθηρίας και παράνομης θανάτωσης, στην παροχή ασφαλούς τροφής και στην άμεση ανταπόκριση σε περιστατικά που απειλούν το είδος. Η δικτύωση των ομάδων προστασίας από διαφορετικές χώρες θα ενισχύσει τη δυνατότητά τους να εντοπίζουν τις απειλές και να προστατεύουν τα πουλιά καθ’ όλη τη διάρκεια του ετήσιου κύκλου μετακίνησής τους.

Στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία προβλέπεται η επανένταξη στο φυσικό τους περιβάλλον, τουλάχιστον 40 Ασπροπάρηδων, που έχουν εκτραφεί σε ευρωπαϊκούς ζωολογικούς κήπους ή διασωθεί από την άγρια φύση. Η τοποθέτηση πομπών GPS θα επιτρέψει την παρακολούθηση των μετακινήσεών των πουλιών πέρα από τα εθνικά σύνορα, καθώς και τον εντοπισμό περιοχών αυξημένου κινδύνου.

Η μακροπρόθεσμη ανάκαμψη του Ασπροπάρη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και από τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών. Το πρόγραμμα θα συνεργαστεί με κτηνοτρόφους, κυνηγούς, κτηνιάτρους, εκπαιδευτικούς και τοπικές αρχές, με στόχο την πρόληψη των απειλών, την εξασφάλιση ασφαλούς τροφής και την προστασία των περιοχών αναπαραγωγής του είδους. Παράλληλα, εκπαιδευτικές δράσεις σε πέντε χώρες θα απευθυνθούν σε περισσότερους από 4.000 μαθητές, εκπαιδευτικούς και νέους που δραστηριοποιούνται στον τομέα της προστασίας της φύσης.

Ένα σύμβολο της φύσης και της παράδοσης

Με τη μοναδική και εύκολα αναγνωρίσιμη εμφάνισή του, ο Ασπροπάρης συνδέεται εδώ και αιώνες με την ελληνική ύπαιθρο, κατέχοντας ξεχωριστή θέση σε μύθους και παραδόσεις. Παράλληλα, επιτελεί έναν πολύτιμο οικολογικό ρόλο ως φυσικός «καθαριστής» της φύσης, καθώς τρέφεται με νεκρά ζώα. Η προστασία του Ασπροπάρη σημαίνει, επομένως, όχι μόνο τη διατήρηση ενός πολύτιμου κρίκου της φύσης, αλλά και τη διαφύλαξη μιας ζωντανής σύνδεσης με την κοινή πολιτιστική μας κληρονομιά.

Φέρνοντας κοντά ανθρώπους, οργανισμούς και φορείς από τρεις ηπείρους, το πρόγραμμα LIFE EV Safe Return φιλοδοξεί να διασφαλίσει ότι αυτό το ξεχωριστό αρπακτικό πτηνό θα συνεχίσει τα μεγάλα μεταναστευτικά του ταξίδια και θα μπορεί να επιστρέφει με ασφάλεια στα Βαλκάνια.